Warto czytać. Subiektywne top ten polskiej literatury science fiction, cz. III
Zafascynowani obcą sztuką i kulturą zapominamy częstokroć, że obok nas żyli lub żyją twórcy, którzy niejednokrotnie dorównują artystom zagranicznym, a czasem nawet ich przewyższają. Dlatego też kolejny artykuł zachęcający do czytania postanowiłem zgodnie z obietnicą poświęcić najwybitniejszym książkom polskich autorów science fiction. Oto końcowa część mego zestawienia: pozycje od 8 do 10.
8. Maja Lidia Kossakowska, Siewca wiatru (2004).
Ukoronowanie tzw. cyklu anielskiego, czyli serii opowiadań o aniołach dziejących się zarówno w Niebie, jak i na Ziemi. Powieść Kossakowskiej to historia ostatecznej walki między Dobrem a Złem, walki zapowiedzianej w Apokalipsie św. Jana i w pismach proroków. W sytuacji, kiedy Pan opuścił Niebo, aniołowie podzielili się władzą i utrzymując w tajemnicy fakt zniknięcia Boga przygotowują się do finalnej walki z siłami Zła.
Największą innowacją jest wybór bohaterów. Są nimi aniołowie. Opis Nieba oraz część występujących postaci autorka zaczerpnęła z apokryfów biblijnych oraz pism gnostyckich. Wykreowany przez Kossakowską rejon wydarzeń zachwyca oryginalnością. Zaletą powieści jest umiejętność kreowania przez autorkę nastroju oraz nakreślenie wyrazistych postaci posiadających zarówno zalety, jak i lęki, obawy i wady.
Maja Lidia Kossakowska to największa mistrzyni współczesnego polskiego fantasty.
Inne książki autorki, które polecam: Zakon Krańca Świata, Więzy krwi.
9. Jarosław Grzędowicz, Pan Lodowego Ogrodu. Tom I (2005).
Powieść Jarosława Grzędowicza to połączenie klasycznego science fiction z fantasty. Główny bohater, Drakkainen, wyposażony we wszystkie możliwe najnowocześniejsze zdobycze techniki ląduje na odległej planecie. Ma na celu odnalezienie ekipy badawczej wysłanej uprzednio z Ziemi. Jednocześnie nie wolno mu ingerować w rozwój nieznanej kultury. Nieznana planeta skrywa w sobie tajemnice. Istnieje na niej magia i dziwne moce owiane mgłą tajemnicy. W momencie przybycia bohatera na planetę rozpoczyna się wojna bogów, w której los nakaże odegrać Drakkainenowi pewną rolę.
Zaletą powieści jest bohater – po części Fin, po części Chorwat, po części Polak, ironiczny i inteligentny, od pierwszych stron książki wzbudza sympatię czytelnika. Świat wykreowany przez Grzędowicza przypomina ziemskie średniowiecze, ale z pewnymi subtelnymi modyfikacjami. Mamy na ten przykład nadmorski lud przypominający Wikingów, jednak używający łodzi przypominające chińskie dżonki. Takich połączeń jest w powieści kilka. Z jednej strony wydają się one znajome, czyli przyjazne dla czytelnika, z drugiej połączenie niektórych cech od razu pokazuje, że mamy do czynienia z obcą cywilizacją.
Autor sprawnie prowadzi narrację, losy Drakkainena przeplatają się z historią młodego księcia, który został pozbawiony tronu. Obaj bohaterowie potrafią zaciekawić, autor sugeruje też, że ich losy muszą się połączyć, by przeznaczenie się wypełniło.
Interesujące są opisane przez Grzędowicza mechanizmy władzy oraz religii, która może stanowić groźne narzędzie w rękach nieodpowiednich osób. To, co napisałem wydaje się być truizmem, ale okazuje się, że zdolny autor jest w stanie w nowatorski i literacko piękny sposób pokazać rzeczy, które wydają się oczywiste.
W chwili obecnej czytelnicy czekają na drugi tom powieści, który ma się ukazać w czwartym kwartale bieżącego roku.
Inne książki autora, które polecam: Księga jesiennych demonów.
10. Rafał A. Ziemkiewicz, Walc stulecia (1998).
Rafał Ziemkiewicz to już człowiek-ikona. Doskonały publicysta, niestrudzony piewca wolnego rynku i tradycyjnych wartości. Autor cytowany i lubiany, wyrazisty, mający swoją markę. To samo można by rzecz o Ziemkiewiczu – pisarzu science fiction. Od ponad 25 lat publikuje opowiadania i powieści – głownie z nurtu fantastyki społecznej (postzajdlowskiej), ale pisał też fantasty (Ognie na skałach).
Walc stulecia to szczytowe osiągnięcie Ziemkiewicza – powieściopisarza. Powieść mówi o pracy programisty komputerowego nad tytułową grą (wręcz przenosi nas w świat tej gry do Wiednia i Petersburga z okresu belle epoque) oraz opisuje intrygę przeciwko niemu, mającą na celu przejęcie projektowanej gry i zmianę jej zakończenia.
Autor zderza ze sobą dwa światy. Odległy, zapomniany już czas sprzed prawie stu lat oraz naszą współczesność. Ziemkiewicz negatywnie ocenia kondycję ludzkości żyjącej obecnie. Obserwuje i opisuje utratę i degrengoladę wartości, norm społecznych i kulturowych. Z sentymentem ukazuje nam odległy świat, świat, który odszedł w zapomnienie, świat, który nie istnieje. Ale w tamtych czasach ważkie były takie rzeczy jak honor, odpowiedzialność, wierność zasadom i przestrzeganie norm wyrastających z historii i kultury naszego społeczeństwa. Łza kręci się w oku czytelnika na wspomnienie rzeczywistości, która jeszcze dla naszych pradziadków była codziennością, a dziś stanowi tylko wyblakłe wspomnienie w postaci starej fotografii.
Inne książki autora, które polecam: publicystyka – Polactwo, Viagra mać!, Michnikowszczyzna, s-f – Wybrańcy bogów, Coś mocniejszego, Zero złudzeń.
Michał Wolski
Zobacz pierwszą część zestawienia
Zobacz drugą część zestawienia